Ozon tedavisi, hastalığın durumuna ve hedeflenen etkiye göre büyük bir esneklikle farklı yöntemlerle uygulanabilir. Başlıca modern yöntemler şunlardır:
Majör Otohemoterapi (MAHT): En yaygın kullanılan, güvenilir ve "altın standart" kabul edilen sistemik yöntemdir. Hastadan steril ve ozona dayanıklı bir cam şişeye 50-250 ml kan alınır, belirli bir dozda ozon-oksijen gaz karışımı ile karıştırılır ve ardından hastaya geri verilir.
- Minör Otohemoterapi (MiAHT): Hastadan alınan az miktardaki (5-10 ml) kanın yüksek konsantrasyonlu ozonla karıştırılarak kas içine (intramusküler) enjekte edilmesidir. Bu yöntem, spesifik olmayan bir immünomodülatör (bağışıklık düzenleyici) veya "otovaksin" gibi hareket eder.
- Rektal İnsüflasyon: Ozon gazının rektal yolla yani makattan uygulanmasıdır. Damar yolu açılamayan hastalar için MAHT'a iyi bir alternatiftir.
- Lokal Enjeksiyonlar: Ozon gazının doğrudan eklem içine (intraartiküler), kaslara, ağrılı noktalara, deri altına veya fıtıklaşmış disk içine (intradiskal) enjekte edilmesidir.
- Torbalama (Bagging): Genellikle diyabetik ayak, iyileşmeyen yaralar ve cilt enfeksiyonları için kullanılır. Ekstremite (kol veya bacak) ozona dayanıklı bir torbaya konularak içine ozon gazı verilir.
- Ozonlu Su ve Yağ Kullanımı: Ozonlanmış su ve zeytinyağı gibi bitkisel yağlar, özellikle yara, yanık, cilt lezyonları ve diş hekimliğinde topikal (yüzeysel) olarak kullanılır. Ozon, yağların içinde "ozonid" olarak kararlı bir şekilde depolanır ve uygulandığı bölgede yavaş yavaş H₂O₂ salarak uzun süreli etki gösterir.
- Ozon Sauna: Baş dışarıda kalacak şekilde tüm vücudun nemli ve sıcak bir kabin içinde ozon-oksijen karışımına maruz bırakılmasıdır.
- Not: Doğrudan damar içine gaz enjeksiyonu (DIV), gaz embolisi ve ölüm riski taşıdığı için kesinlikle yasaklanmış ve önerilmeyen bir yöntemdir.
Kullanım Alanları:
Ozon tedavisinin bilimsel mekanizmalarına dayalı olarak kullanıldığı başlıca alanlar şunlardır:
- Dolaşım Bozuklukları ve İskemik Hastalıklar: Revaskülarizasyon (yeniden damarlandırma) şansı olmayan kritik iskemik yaralar, diyabetik ayak, arteriyel oklüzif hastalıklar.
- Yara İyileşmesi: İyileşmeyen yaralar, diyabetik yaralar, yatak yaraları (dekübitüs ülserleri), yanıklar ve enfekte olmuş yaralar.
- Enfeksiyon Hastalıkları: Antibiyotiklere dirençli bakteriyel enfeksiyonlar, viral hastalıklar (Herpes, Hepatit ve HIV'de destekleyici olarak), mantar enfeksiyonları.
- Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları: Bel ve boyun fıtıkları (özellikle intradiskal enjeksiyon), osteoartrit (kireçlenme), romatoid artrit gibi enflamasyonlu romatizmal hastalıklar, fibromiyalji, kas ve tendon yaralanmaları.
- Nörolojik ve Dejeneratif Hastalıklar: Nöropatik ağrı, yaşa bağlı makula dejenerasyonu (kuru tip), senil demansın erken evreleri ve kronik yorgunluk sendromu.
- Kanser Tedavisinde Destekleyici Olarak: Ozon tedavisi kanseri "tedavi etmez". Ancak kemoterapi ve radyoterapinin yan etkilerini azaltmak, bağışıklık sistemini desteklemek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak amacıyla tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılabilir.
- Diş Hekimliği: Çürük lezyonlarının tedavisi, aftöz ülserler ve çeşitli enfeksiyonlarda dezenfeksiyon amacıyla kullanılır.
- Dermatoloji ve Kozmetik: Cilt gençleştirme (anti-aging), selülit tedavisi, akne ve sedef gibi cilt hastalıklarında kullanılır.
Türkiye'de Sağlık Bakanlığı, "Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği" kapsamında ozon tedavisinin uygulanabileceği durumları ve yöntemleri belirlemiştir. Bu uygulamalar, yalnızca bu alanda sertifika almış tabipler ve diş tabipleri tarafından yapılabilir.
